Horyzontalna Jazda: Polska kolej zmienia się na wzór Szwajcarii

Horyzontalna Rozkład Jazdy (HRJ) to nowy system organizacji połączeń kolejowych w Polsce, w którym pociągi na głównych trasach będą kursować w regularnych, powtarzalnych odstępach czasu i łatwych do zapamiętania godzinach — na wzór szwajcarskiego systemu kolejowego.

Koniec z nieprzewidywalnym rozkładem jazdy

Dotychczasowy model układania rozkładów jazdy w Polsce wyczerpuje swoje możliwości. Pasażerowie muszą każdorazowo sprawdzać skomplikowane tabele, nigdy nie wiedzą, czy połączenie będzie utrzymane w kolejnym rozkładzie, a czasy odjazdów są przypadkowe i trudne do zapamiętania. HRJ ma zmienić ten stan rzeczy całkowicie.

Zamiast przypadkowych godzin odjazdów i długiego czekania na pociąg, system wprowadzi cykliczne rozkłady. W praktyce oznacza to, że na przykład pociąg z Warszawy do Trójmiasta będzie odjeżdżać co godzinę o tej samej minucie każdego dnia. Pasażer, który nie zdąży na jeden pociąg, będzie dokładnie wiedział, kiedy przyjedzie następny — bez konieczności sprawdzania rozkładu.

Jak będą wyglądać połączenia w HRJ?

System przewiduje trzy segmenty połączeń:

Pociągi ekspresowe — połączenia między największymi miastami

Na trasach z największym ruchem pasażerów pojawią się pociągi ekspresowe kursujące nawet co godzinę. Przykłady to połączenia między Rzeszowem a Wrocławiem, Wrocławiem a Poznaniem oraz Wrocławiem a Trójmiastem. Pociągi te będą znacznie szybsze niż dotychczasowe, dzięki zmodernizowanej infrastrukturze.

Pociągi pośpieszne — dostępność w powiatach i średnich miastach

Wtórny segment zapewni dostęp do połączeń dla mieszkańców mniejszych miast. Grudziądz zyska połączenia Trójmiasto–Warszawa co 4 godziny i Trójmiasto–Łódź co 4 godziny. Żary i Żagań będą obsłużone linią Jelenia Góra–Szczecin co 4 godziny, a Chojnice połączeniami Trójmiasto–Szczecin co 4 godziny.

Połączenia regionalne i aglomeracyjne — dostęp do każdego powiatu

Docelowo każdy powiat w Polsce będzie włączony do systemu — bezpośrednio poprzez pociąg dalekobieżny lub poprzez dobrze skoordynowane połączenia regionalne i autobusowe. Łomża będzie miała pociągi do Warszawy co 2 godziny.

Przesiadki będą szybsze i bezpieczniejsze

Jednym z kluczowych założeń HRJ jest systemowa koordynacja rozkładów. Pociągi będą spotykać się na jednej stacji w tym samym czasie, co pozwoli na szybkie i bezpieczne przesiadki z peronu na peron. Dla podróżnych oznacza to płynną podróż pociągami dalekobieżnymi i regionalnymi w całej Polsce.

To rozwiązanie eliminuje problem długiego czekania na przesiadkę i zmniejsza ryzyko pominięcia połączenia. Pasażer, który wysiadł z pociągu przychodzącego z Warszawy, będzie miał pewność, że pociąg do Wrocławia czeka na niego na sąsiednim peronie.

Linia Y i Centralna Magistrala Kolejowa — przyszłość szybkich połączeń

HRJ wpisuje się w budowę nowej infrastruktury kolejowej. W 2035 roku ma zostać oddana do użytku linia “Y” — kolejowa trasa dużych prędkości między Warszawą, nowym lotniskiem, Łodzią, Wrocławiem i Poznaniem. Razem z Centralną Magistralą Kolejową (CMK) i trasą z Warszawy do Trójmiasta będzie ona najważniejszą częścią sieci kolejowej w Polsce.

Pociągi dużych prędkości (250 km/h i wyżej) będą kursować nawet co 30 minut. Następnie, korzystając z odcinków linii KDP, pojadą w kierunku Szczecina, Białegostoku, Lublina, Pragi i Berlina. To oznacza, że polska kolej będzie zintegrowana z europejskim systemem transportu.

Dodatkową korzyścią będzie bezpośrednie połączenie nowego lotniska z Małopolską i Górnym Śląskiem dzięki decyzji o budowie połączenia CMK z lotniskiem.

Wzrost liczby pasażerów — prognozy na 2035 rok

Rok	Liczba pasażerów pociągów dalekobieżnych	Zmiana
2025	89 mln	—
2035	ponad 140 mln	+57%

Co to oznacza: Polska kolej stoi na progu znacznego wzrostu. Liczba pasażerów ma wzrosnąć z 89 mln w 2025 roku do ponad 140 mln w 2035 roku. To wzrost o ponad 50 mln pasażerów — liczba porównywalna z całą populacją Polski. Wzrost ten będzie możliwy dzięki wyższej częstotliwości pociągów, lepszym połączeniom i wyższym standardom usług.

Odpowiedź na unijne przepisy i konkurencję

HRJ to nie tylko odpowiedź na rosnące oczekiwania Polaków. System wdrażany jest również w odpowiedzi na unijne przepisy, w tym IV pakiet kolejowy, który kładzie ogromny nacisk na otwarcie rynku i rozwój realnej konkurencji. Do grudnia 2030 roku, kiedy wdrażany będzie HRJ, obok PKP Intercity, które dzisiaj niemal w całości odpowiada za przewozy dalekobieżne, pojawią się nowi przewoźnicy.

Otwarcie rynku dla konkurencji ma zapewnić pasażerom:

• więcej połączeń,
• wyższy standard usług,
• tańsze bilety.

HRJ tworzy ramy, w których ta konkurencja będzie mogła się rozwijać w sposób zorganizowany i efektywny.

Konsultacje z wojewódzkimi organizatorami transportu

Opracowanie HRJ nie było procesem odgórnym. Planiści konsultowali się z 16 wojewódzkimi organizatorami transportu, Zarządem Transportu Miejskiego w Warszawie i Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią. Po raz pierwszy w Polsce opracowano spójne założenia dla całego kraju na lata 2030–2040.

Wnioski z konsultacji przełożyły się na konkretne decyzje:

• większa liczba połączeń ekspresowych w Kaliszu i Sieradzu,
• nowe połączenie z Kotliny Kłodzkiej przez Nysę i Opole w kierunku Warszawy,
• AeroExpressy — szybkie połączenia kolejowe między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią z postojem w Brzezinach (12-tysięczna miejscowość, która zyska dostęp do kolei).

Co zmieni się dla podróżnika?

Dla osoby planującej podróż koleją zmiana będzie rewolucyjna. Zamiast wchodzenia na stronę przewoźnika i szukania konkretnego pociągu, pasażer będzie mógł zapamiętać prosty schemat: “Pociąg z Warszawy do Wrocławia odjeżdża co godzinę o :00”. Jeśli spóźni się na jeden, będzie wiedział, że następny przyjedzie za godzinę.

Planowanie podróży stanie się intuicyjne. Przesiadki będą szybkie i pewne. Małe miasta zyskają dostęp do głównych aglomeracji. Polska kolej stanie się konkurencyjna wobec samochodu — nie tylko pod względem czasu podróży, ale przede wszystkim pod względem wygody i przewidywalności.

HRJ to więcej niż zmiana rozkładu jazdy. To zmiana filozofii — kolej, która słucha pasażerów, jest przewidywalna i budowana na bazie realnych potrzeb, a nie przypadkowych decyzji biurowych.