ETIAS w Polsce: co zmieni się dla podróżnych bezwizowych
Polska wdraża unijny system ETIAS, który sprawdzi podróżnych bezwizowych przed wyjazdem. Wyjaśniamy, kiedy ruszy, ile zapłacisz i co musisz wiedzieć.
ETIAS to unijny system, który przed podróżą wstępnie weryfikuje obywateli państw spoza Unii Europejskiej zwolnionych z obowiązku wizowego. Polska przygotowuje jego wdrożenie w prawie krajowym, a rząd przyjął już projekt odpowiedniej ustawy.
Czym jest ETIAS i po co go wprowadzono?
ETIAS ma uzupełniać istniejące mechanizmy kontroli granicznej, a działa obok systemów EES i VIS. Wniosek składa się elektronicznie, zanim podróżny wyruszy w drogę. Weryfikacja obejmuje kwestie bezpieczeństwa, nielegalnej migracji oraz ryzyka epidemicznego.
Jeśli system wykryje zagrożenie, wniosek trafia do dalszej weryfikacji w państwie członkowskim. Londynek.net przytacza słowa Szłapki: „osoby spoza Unii Europejskiej zwolnione z obowiązku wizowego będą sprawdzane jeszcze przed podróżą”.
Co zmienia polski projekt ustawy?
Projekt przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, a przeszedł on już prace legislacyjne. Zmiany obejmują kilka ustaw: o Straży Granicznej, o cudzoziemcach, o ochronie cudzoziemców, o pobycie obywateli UE oraz o SIS.
Projekt liczy 65 stron, został omówiony we wtorek i trafi teraz do Sejmu. Przewiduje utworzenie Krajowego Rejestru Cudzoziemców. Za ETIAS w kraju odpowiadać będzie komendant główny Straży Granicznej.
Kiedy ETIAS zacznie działać w Polsce?
Planowane uruchomienie krajowego systemu przypada na II kwartał 2027 roku. Materiał Londynek.net podaje jednak także wcześniejszy termin: wymóg ETIAS dla podróżnych bezwizowych ma obowiązywać od IV kwartału 2026 roku w 30 krajach europejskich.
Wejście w życie zależy od dat wyznaczonych na poziomie unijnym, a część przepisów zacznie obowiązywać po 14 dniach od ogłoszenia. Dwa różne terminy w jednym przekazie to sygnał, by śledzić kolejne etapy prac w Sejmie.
Ile będzie kosztować zezwolenie ETIAS?
Opłata unijna wynosi 20 euro za zezwolenie i trafia do budżetu UE. Do tego dochodzi krajowa opłata 200 zł, pobierana za rozpatrzenie odwołań przez komendanta głównego Straży Granicznej.
Przy orientacyjnym kursie ok. 4,2 zł za euro opłata unijna to około 84 zł. Kurs waluty zmienia się, więc to tylko szacunek ułatwiający planowanie budżetu podróży.
Jak duży jest ruch bezwizowy, którego dotyczy system?
W 2025 roku odnotowano 18 mln 409 tys. 754 przekroczenia granicy w ruchu bezwizowym. Przyjazdów było 8 882 122, a wyjazdów 9 527 632. Skala tego ruchu pokazuje, dlaczego wstępna weryfikacja ma objąć tak wielu podróżnych.
| Wskaźnik (2025) | Liczba |
|---|---|
| Przekroczenia granicy w ruchu bezwizowym | 18 409 754 |
| Przyjazdy | 8 882 122 |
| Wyjazdy | 9 527 632 |
Kto będzie miał dostęp do danych podróżnych?
Dostęp do danych przewidziano dla policji, wojewodów, szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, sądów, prokuratur, Krajowej Administracji Skarbowej, służb specjalnych, Służby Ochrony Państwa oraz Żandarmerii Wojskowej.
Lista ostrzegawcza ETIAS obejmuje osoby podejrzane o przestępstwa terrorystyczne lub poważne. System monitoruje też długość dozwolonego pobytu w UE, a cudzoziemiec bez ważnego zezwolenia na podróż może zostać zobowiązany do powrotu.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli podróżujesz bez wizy do krajów strefy, powinieneś od teraz liczyć się z obowiązkiem wypełnienia wniosku przed wyjazdem. Nie będzie to już formalność na granicy, lecz etap planowania, który trzeba zaliczyć wcześniej.
Warto zwrócić uwagę na kilka kwestii. Po pierwsze, odmowa nie zamyka sprawy, bo wniosek o ponowne rozpatrzenie można złożyć w ciągu 7 dni. Po drugie, opłata unijna to 20 euro, a krajowe odwołanie kosztuje 200 zł, więc przy odmowie koszty mogą szybko wzrosnąć. Po trzecie, ponieważ terminy wdrożenia się różnią, najlepiej sprawdzać aktualne komunikaty przed zakupem biletów na dłuższe wyjazdy.
Na podstawie: Londynek.net. Tekst opracowany redakcyjnie.